ABD’den İran’a Kelime Oyunu Uyarısı
Küresel enerji koridorunun en kritik damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı, Washington ile Tahran arasında yeni bir diplomatik bilek güreşine sahne oluyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bölgedeki stratejik dengeleri derinden sarsacak net açıklamalarda bulunarak, deniz ticaretinin serbestisine yönelik tehditlere müsaade etmeyeceklerinin mesajını verdi. Bahreyn’in başkenti Manama’da düzenlenen Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) zirvesine katılan Rubio, uluslararası sularda hakimiyet kurma çabalarına karşı adeta muhtıra niteliğinde bir konuşma gerçekleştirdi.
Körfez Ortaklığı Büyük Bir Sınavdan Geçiyor
Bakan Rubio, konuşmasının ilk bölümünde ABD ile KİK ülkeleri arasındaki tarihsel ve stratejik ortaklığın önemine dikkat çekti. İran kaynaklı askeri hamlelerin ve bölgedeki saldırıların bu ittifakı ciddi bir testten geçirdiğini belirten Rubio, Washington’ın her şeye rağmen diplomatik kanalları tamamen kapatmadığını ifade etti. Geçmişteki derin fikir ayrılıklarına rağmen Tahran yönetimiyle ortak bir zemin üzerinde çalışmaya hazır olduklarını kaydeden Rubio, ancak bu sürecin "kayıtsız şartsız bir teslimiyet" değil, belirli ve katı koşullara bağlı bir uzlaşı arayışı olacağını açıkça ilan etti.
"Uluslararası Sularda Ücret Talep Edilemez"
İran Donanması'nın, Umman tarafından önerilen "geçici deniz koridorunu" reddetmesiyle tırmanan gerilime doğrudan değinen ABD'li Bakan, olası bir mutabakatın en hayati maddesini paylaştı: Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi. Boğazın küresel hukuka göre uluslararası sular statüsünde bulunduğunun altını çizen Rubio, hiçbir egemen devletin bu rotayı kullanan gemilerden haraç keser gibi mali talepte bulunamayacağını söyledi.
Tahran'ın bu yöndeki adımlarını sert bir dille eleştiren Rubio, "Buna ister geçiş ücreti deyin, ister başka bir mali yükümlülük... Karşı karşıya olduğumuz durum tamamen bir kelime oyunundan ibaret. Gerçek ve değişmez olan tek bir kural var: Yeryüzündeki hiçbir ülke, küresel ticaretin ortak malı olan uluslararası su yollarından haraç kesme hakkına sahip değildir. Bu dayatma, ABD için hiçbir zaman bir anlaşmanın kabul edilebilir şartı olmayacaktır" ifadelerini kullandı.
Masadaki İkinci Kırmızı Çizgi: Nükleer Silahsız İran
ABD Dışişleri Bakanı, bölge ve dünya güvenliğini yakından ilgilendiren diğer bir kritik şartı da kamuoyuyla paylaştı. Gelecekte inşa edilecek herhangi bir diplomatik metnin, İran’ın nükleer silahlara erişimini kesin ve kalıcı olarak engellemek zorunda olduğunu vurguladı.
Washington yönetiminin bu iki öncelikli şart (Hürmüz'ün serbestisi ve nükleer denetim) sağlandığı takdirde bölgede kalıcı barış için çalışmaya istekli olduğunu ifade eden Rubio, Manama ziyaretinin temel amacını da özetledi. Rubio, ABD'nin diplomatik çözümlere açık olduğunu ancak bu süreçte Körfez’deki müttefiklerinin güvenlik çıkarlarını ve egemenlik haklarını her şeyin üstünde tutmaya devam edeceğini belirterek konuşmasını noktaladı.
