Orta Doğu, Washington arabuluculuğunda Lübnan ve İsrail arasında imzalanan "çerçeve anlaşması" ile yeni bir diplomatik döneme girerken, sahadaki en büyük aktörlerden Hizbullah’tan süreci tamamen tıkama potansiyeli taşıyan çok sert bir çıkış geldi. Hizbullah Genel Sekreteri Şeyh Naim Kasım, Beyrut yönetiminin İsrail ile yürüttüğü doğrudan müzakere sürecine kesin bir dille karşı çıktıklarını duyurdu. Söz konusu anlaşma metninin tamamen İsrail’in çıkarlarını korumak üzere dizayn edildiğini savunan Kasım, Lübnan hükümetine "masadan kalkma" çağrısı yaptı.
"Metin ABD ve Lübnan Yönetiminin Ortak Eseri"
Başkent Beyrut’un Dahiye bölgesinde düzenlenen sembolik bir törene video mesajla katılan Şeyh Naim Kasım, diplomatik perde arkasına dair ağır ithamlarda bulundu. ABD ve İsrail’in bölge politikalarını "küresel bir saldırı" olarak niteleyen Kasım, Washington’ın Beyrut üzerinde mutlak bir vesayet kurmayı amaçladığını öne sürdü.
İsrail’in sahada ateşkes koşullarını defalarca ihlal ettiğini hatırlatan Hizbullah lideri, diplomatik metne ilişkin şu çarpıcı iddialarda bulundu:
"Lübnan'ın İsrail ile yürüttüğü doğrudan müzakereleri kesinlikle kabul etmiyoruz. Önümüze konulan çerçeve anlaşması tamamen İsrail'in lehine kurgulanmıştır. İsrail tek başına böylesi bir metni dikte ettiremezdi; bu anlaşma, ABD ve mevcut Lübnan yönetiminin işbirliğiyle ortaya çıkarılmış bir tasarıdır."
Doğrudan Değil "Dolaylı" Diplomasi Formülü
Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın krizden çıkış için aradığı çözüm yollarını da değerlendiren Şeyh Naim Kasım, diplomasinin tamamen dışlanmadığını ancak yöntemin yanlış olduğunu savundu. Doğrudan görüşmeler yerine dolaylı müzakere modelinin uygulanması gerektiğini belirten Kasım, bu yöntemin avantajlarını şu sözlerle özetledi:
"Dolaylı müzakere süreçlerinde öneriler aceleye getirilmeden, alanında uzman isimlerce enine boyuna masaya yatırılır. İlgili tüm yerel taraflarla istişare edilerek ortak bir akılla karar verilir. Mevcut aceleci tutum Lübnan’ın geleceğini tehlikeye atmaktadır."
Hizbullah’ın Masadaki 6 Maddelik Şartı
Lübnan hükümetine çerçeve anlaşmasından derhal geri adım atması yönünde baskıyı artıran Hizbullah, ülkenin asıl önceliğinin diplomatik tavizler değil, işgalin tamamen sonlandırılması olduğunu ilan etti. Şeyh Naim Kasım, bölgede kalıcı ve sürdürülebilir bir istikrarın sağlanabilmesi için Hizbullah'ın tavizsiz şartlarını 6 maddede sıraladı:
İsrail ordusunun Lübnan topraklarından tamamen ve istisnasız şekilde çekilmesi,
Litani Nehri'nin güney şeridine yalnızca Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (ordu) konuşlanması,
İsrail tarafından gerçekleştirilen tüm askeri saldırıların ve ihlallerin kalıcı olarak durdurulması,
İki taraf arasındaki esirlerin karşılıklı olarak serbest bırakılması,
Savaşın yıktığı bölgelerde yeniden imar ve ihya çalışmalarının ivedilikle başlatılması,
Çatışmalar nedeniyle yerinden edilen Lübnanlı sivillerin güvenli bir şekilde köylerine geri dönmesi.
Beyrut yönetiminin atacağı adımlar ve Washington’ın bu sert vetoya karşı nasıl bir pozisyon alacağı, Orta Doğu askeri ve siyasi dengelerinin geleceğini belirleyecek.
