Orta Doğu İçin Kritik Yol Haritası Masada
Gazze Şeridi’nde silahların kalıcı olarak susması ve bölgenin geleceğinin tayin edilmesi amacıyla yürütülen diplomatik çabalarda yeni bir döneme girildi. Geçtiğimiz yılın ekim ayında sağlanan mutabakatın ardından, sürecin en zorlu ve stratejik ayağı olan "ikinci aşama" müzakereleri Mısır’ın başkenti Kahire’de resmen başladı. Filistinli grupların üst düzey temsilcileri ile garantör ülkelerin heyetleri, bölgedeki kalıcı sükûneti inşa etmek adına yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor.
Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre, taraflar sahadaki mevcut duraksamaları ortadan kaldırmak ve süreci ileriye taşımak adına kapsamlı bir taslak metin üzerinde çalışıyor. Kahire'deki zirveden gelen ilk sinyaller, müzakerelerin "ilerleme odaklı ve yapıcı bir atmosferde" seyrettiği yönünde.
İlk Aşamanın Bakiyesi ve Sahadaki İhlal Çıkmazı
10 Ekim 2025 tarihinde ilan edilen tarihi ateşkesin ilk dönemi; esirlerin karşılıklı tahliyesi, insani yardımların bölgeye ulaştırılması ve İsrail güçlerinin belirli stratejik noktalardan kısmen geri çekilmesi adımlarına sahne olmuştu. Ancak Filistin kanadından gelen açıklamalar, sürecin kağıt üzerinde kaldığı yönündeki endişeleri artırıyor.
Filistinli kaynaklar, İsrail’in taahhütlerine tam anlamıyla sadık kalmadığını, bölgeye yönelik askeri baskıyı sürdürdüğünü ve yardım tırlarının girişinde sistematik engellemeler çıkardığını vurguluyor. Kahire’deki diplomatik temasların öncelikli hedefi de ilk aşamada eksik kalan bu yükümlülüklerin eksiksiz tamamlanmasını güvence altına almak.
Geleceğin Gazze’si Nasıl Yönetilecek?
Müzakerelerin asıl zorlu kısmını ise Gazze’nin savaş sonrası idari ve fiziki yapısının nasıl kurulacağı sorusu oluşturuyor. İkinci aşama kapsamında masada olan ve Orta Doğu dengelerini doğrudan etkileyecek kilit başlıklar şunlar:
Yeni Yönetim Modeli: Gazze'nin gelecekteki sivil idaresi ve kurulması muhtemel ulusal komitelerin yapısı,
Uluslararası Güç Formülü: Bölgede güvenliğin kalıcı kılınması adına uluslararası bir gücün konuşlandırılması senaryoları,
Yeniden İnşa Seferberliği: Altyapısı neredeyse tamamen çöken Gazze’nin mali ve lojistik imar planı,
Askeri Düzenlemeler: İsrail ordusunun bölgeden tamamen çekilmesi ve Filistinli grupların savunma pozisyonları.
Ulusal Uzlaşı ve Silahların Geleceği Tartışması
Görüşmelerin en hassas kırılma noktalarından birini şüphesiz askeri ve güvenlik düzenlemeleri oluşturuyor. Filistinli gruplar, savunma kapasitelerinin ve silah varlığının doğrudan Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkıyla ve bağımsız devlet hedefiyle ilişkili olduğunu savunuyor.
Kahire’deki masada bu konunun İsrail’in dayatmalarından uzak, tamamen bir "ulusal uzlaşı" zemininde ele alındığı ifade ediliyor. Arabulucu ülkeler, bölgede çatışmaların yeniden alevlenmesini önleyecek ve iki tarafı da bağlayacak sürdürülebilir bir formül üzerinde uzlaşı sağlamak için mekik diplomasisine devam ediyor.
