Pakistan Aracılığıyla ABD-İran Masasında Büyük Pazarlık
Pakistan’ın diplomatik köprü görevi üstlendiği tarihi ABD-İran müzakerelerinde yeni bir aşamaya geçildi. İsviçre’nin ev sahipliğinde pazar günü başlayan ve pazartesi gece yarısına kadar süren yoğun teknik görüşmelerin ardından, tarafların önümüzdeki iki ay boyunca masada kalacağı açıklandı. Küresel piyasaların ve bölge dengelerinin yakından takip ettiği zirveye ilişkin en sıcak bilgileri ise sürecin mimarlarından Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif paylaştı.
Ulusal Meclis’te milletvekillerine hitap eden Başbakan Şerif, Washington ve Tahran yönetimlerinin çalışma grupları kurulması yönünde uzlaşarak masadan ayrıldığını teyit etti. Şerif, sürecin başarıyla tamamlanması halinde, önümüzdeki 60 gün içinde taraflar arasında kalıcı ve uzun vadeli bir anlaşmanın imzalanabileceğini müjdeledi.
Nükleer Program ve Yaptırımlar
İsviçre'de yürütülen teknik müzakerelerin ajandası oldukça kabarık. Pakistan Başbakanı’nın aktardığı bilgilere göre, taraflar arasındaki pazarlıklar temel olarak dört kritik sütun üzerine kurulu: İran’ın nükleer programının geleceği, Tahran'ın balistik füze kapasitesi, Batı medyasının yakından takip ettiği ekonomik yaptırımların kaldırılması ve uluslararası bankalarda dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması.
Diplomatik kaynaklar, Tahran'ın kısa süre önce gelişmiş 146 adet IR6 santrifüj zincirini devreye sokarak uranyum zenginleştirme hamlesi yapmasının ardından bu görüşmelerin başlamış olmasını manidar buluyor. Görüşmelerin sonraki etaplarında nükleer denetim mekanizmalarının esnetilmesi karşılığında İran ekonomisine nefes aldıracak adımların atılması bekleniyor.
"İslamabad Mutabakatı" ile Silahlar Susuyor mu?
Bu tarihi yakınlaşmanın temelleri aslında 14 Haziran’da Pakistan'ın yoğun mekik diplomasisiyle atılmıştı. Tarafların sahada savaşı durdurmayı ve sorunları diyalogla çözmeyi taahhüt ettiği 14 maddelik "İslamabad Mutabakatı", küresel siyasette kartların yeniden dağıtılmasına yol açtı.
Hatırlanacağı üzere bu stratejik metin, 18 Hari̇zan'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak resmiyet kazanmıştı. Mutabakat sadece iki ülkeyi değil, Lübnan dahil bölgesel çatışma alanlarında silahların susmasını, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe tamamen açılmasını ve ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı deniz ablukasının sonlandırılmasını içeriyor.
Pezeşkiyan İslamabad’a Gidiyor
Pakistan, sadece arabulucu olarak kalmayıp bölgedeki ekonomik ve siyasi nüfuzunu artırmak için de adımlar atıyor. Başbakan Şerif, Meclis kürsüsünden yaptığı açıklamada, yakın bir dönemde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Pakistan’a resmi bir ziyaret gerçekleştireceğini duyurdu. Bu kritik ziyarette, ABD-İran hattındaki gelişmelerin yanı sıra İslamabad ile Tahran arasındaki ikili ilişkiler ve yeni ekonomik işbirliği paketleri masaya yatırılacak.
