Brüksel’in Gizli İsrail Hafızası İfşa Oldu
Avrupa Birliği’nin (AB), İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında gerçekleştirdiği uluslararası hukuk ihlallerine karşı elinde çok güçlü yasal enstrümanlar bulundurduğu, ancak bunları uygulamaya koymadığı ortaya çıktı. Sızdırılan gizli bir hukuki belge, Brüksel'in İsrail ile olan ticari, bilimsel ve eğitim ortaklıklarını tamamen askıya alma hakkına yıllar öncesinden sahip olduğunu kanıtlıyor.
Brüksel merkezli bağımsız yayın organı EUobserver tarafından ele geçirilen tarihi belge, Avrupa Birliği bünyesinde İsrail ile ilişkilerin geleceğine dair yürütülen hukuki tartışmaların arka planını gözler önüne serdi. Dönemin en üst düzey AB hukuk yetkilisi Luis Romero Requena tarafından 5 Ekim 2017 tarihinde kaleme alınan resmi mütalaa, Birliğin İsrail karşısındaki kurumsal eylemsizliğini yasal boyutuyla tartışmaya açtı.
Bilimsel Araştırmalar ve Öğrenci Değişimleri Risk Altındaydı
Söz konusu gizli belgede, İsrail'in işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da sürdürdüğü yerleşim politikaları ile mülk yıkımlarının uluslararası hukuka açıkça aykırı olduğu tescilleniyor. Hukuk servisinin analizine göre AB; milyarlarca avroluk bütçeye sahip bilimsel araştırma programı "Horizon Europe" ile küresel öğrenci değişim ağı "Erasmus" kapsamındaki İsrail ortaklıklarını tek taraflı olarak durdurabilecek bir yasal meşruiyete sahipti.
Yalnızca tematik programlar değil, AB-İsrail ilişkilerinin ticari ve siyasi omurgasını oluşturan "AB-İsrail Ortaklık Anlaşması"nın da tamamen askıya alınmasının önünde hiçbir hukuki engel bulunmadığı raporda açıkça ifade ediliyor.
"Diyalog Sonuç Vermiyor, İhlaller Kronikleşiyor"
Raporda yer alan en dikkat çekici saptamalardan biri de Brüksel'in Tel Aviv yönetimiyle kurduğu diplomatik temasların işlevsizliğine yapılan vurgu oldu. Belgede, İsrail ile yürütülen diplomatik diyalog mekanizmalarının hiçbir somut sonuç vermediği, aksine sahadaki hak ihlallerinin giderek daha da ağırlaştığı ve kronik bir hal aldığı bizzat AB kurmayları tarafından kayda geçirilmiş.
Ayrıca belgenin içeriğinde, Filistinli sivillerin İsrail yargı mekanizmaları karşısında etkili ve adil bir hukuki başvuru yolundan tamamen mahrum bırakıldığı gerçeği de net bir şekilde itiraf ediliyor.
BM’nin 2334 Sayılı Kararına Atıf
Gizli mütalaada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2016 yılında kabul ettiği ve İsrail’in işgal altındaki topraklardaki yerleşim faaliyetlerini "yasa dışı" olarak tanımlayan 2334 sayılı kararına da doğrudan atıfta bulunuluyor. Belgede, söz konusu BMGK kararının tüm BM üyesi devletlere ve dolayısıyla AB’ye, işgal altındaki topraklardaki yıkım ve genişleme faaliyetlerinin önlenmesi adına somut ve caydırıcı tedbirler alma yükümlülüğü getirdiği hatırlatılıyor.
Ortaya çıkan bu belge, Avrupa Birliği’nin İsrail’in ihlallerine karşı uzun yıllardır "farkındalık" düzeyinde bir tespite sahip olduğunu, ancak yasal yaptırım mekanizmalarını devreye sokmak yerine siyasi sessizliği tercih ettiğini bir kez daha kanıtlamış oldu.
