Belçika, yıllardır süregelen sığınmacı ve barınma krizine karşı göç mevzuatını sertleştirmeye hazırlanıyor. Federal hükümetin gündeme getirdiği ve ülkede yasal kalış hakkı bulunmayan kişilerin sınır dışı edilmesini kolaylaştırmayı amaçlayan yasa tasarısı, Belçika Parlamentosu İçişleri Komisyonu’nda kabul edilerek önemli bir eşiği geride bıraktı. Yeni düzenleme, yetkili organlarla işbirliği yapmayı reddeden ve kamu güvenliğine tehdit oluşturduğu değerlendirilen kişilerin ikametlerine yargı kararıyla girilmesine olanak tanıyor.
Konut Dokunulmazlığı ve Göçmenlik Hukuku Karşı Karşıya
İltica ve Göç Bakanı Anneleen Van Bossuyt ile Adalet Bakanı Annelies Verlinden tarafından ortaklaşa hazırlanan tasarı, özellikle geri dönüş prosedürlerini zorlaştıran kişileri hedef alıyor. Kabul edilen metne göre, kamu düzeni ya da ulusal güvenlik açısından risk taşıdığı belirlenen ve yasal ikamet izni olmayan kişilerin evlerine, hakim onayı alınması şartıyla Federal Polis ve Göçmenlik Dairesi ekipleri tarafından girilebilecek. Yapılacak operasyonların ardından söz konusu kişilerin sınır dışı işlemleri tamamlanana kadar idari gözetim altında tutulması öngörülüyor.
Muhalefet ve Hukuk Çevrelerinden Sert Eleştiriler
Söz konusu tasarı, Komisyon görüşmeleri sırasında muhalefet partileri, federal polis temsilcileri, soruşturma hakimleri ve baro birlikleri tarafından yoğun eleştirilere hedef oldu. Metinde yer alan "kamu düzeni veya ulusal güvenliğe tehdit" ifadelerinin muğlak ve geniş yorumlanmaya açık olduğunu savunan hukukçular, konut dokunulmazlığı ilkelerinin zedelenebileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca insan hakları savunucuları, süreçten etkilenebilecek çocukların haklarını koruyacak yasal güvencelerin yetersiz kaldığını vurguluyor.
Eleştirilere yanıt veren İltica ve Göç Bakanı Van Bossuyt ise düzenlemenin sınır dışı mekanizmasını etkinleştirmek adına "önemli bir aşama" olduğunu dile getirdi. Bakan Van Bossuyt, uygulamanın uluslararası koruma statüsü bulunan kişileri kapsamadığını ve genelleştirilmiş bir arama izni anlamına gelmediğini belirterek işlemlerin tamamen somut hukuki gerekçelere ve yargıç kararına bağlı yürütüleceğini kaydetti.
Yerel Yönetimler ile Federal Hükümet Arasında 'İtaatsizlik' Gerilimi
Yasa tasarısı, federal hükümet ile yerel yönetimler arasında da fikri ayrılıklara yol açtı. Leuven gibi bazı belediyelerin, düzenlemenin yasalaşması halinde kent sınırları içerisinde uygulanmasına karşı çıkacağını açıklaması Brüksel'de tepkiyle karşılandı. Bakan Van Bossuyt, yerel yöneticilerin bu tavrının kent sakinlerinin güvenliğini zaafa uğratacağını ve yasal yükümlülüklerden kaçınma anlamına geleceğini savundu.
Barınma Kapasitesi İflasın Eşiğinde
Belçika, 2021 yılından bu yana kabul ve barınma merkezlerindeki yetersizlik nedeniyle ciddi bir insani ve idari krizle mücadele ediyor. Kapasite yetersizliği sebebiyle sığınma başvurusu bulunan yüzlerce kişi, özellikle de tek başına ülkeye gelen erkek sığınmacılar, barınaklara yerleştirilemiyor. Bu durum, başkent Brüksel başta olmak üzere pek çok kentte göçmenlerin sokaklarda veya kurulan derme çatma çadırlarda yaşamak zorunda kalmasına yol açıyor.
Komisyondan geçen yasa tasarısının yürürlüğe girmesi için parlamentodaki nihai oylama sürecinin tamamlanması bekleniyor.
