Avrupa Birliği (AB) dış politikasında Ukrayna savaşının gidişatını etkileyebilecek kritik bir perde arkası gelişmesi yaşandı. Brüksel’de gerçekleştirilen AB Liderler Zirvesi’nde, bir yandan Rusya’ya karşı uygulanan ambargoların süresi uzatılırken diğer yandan Moskova ile doğrudan iletişim kurabilecek köprülerin temeli atıldı. Edinilen bilgilere göre, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, kurmaylarına Rusya ile diplomatik temas noktalarının aktif hale getirilmesi yönünde net bir talimat verdi.
"Zamanı Geldiğinde Masada Hazır Olmalıyız"
Üst düzey bir AB yetkilisinden sızan bilgilere göre Costa, zirve sırasında liderlere hitaben yaptığı değerlendirmede, koşulların uygun olduğu ilk anda Avrupa’nın çıkarlarını maksimize edecek, adil ve kalıcı bir barış süreci için sorumluluk üstlenmeye hazır olunması gerektiğinin altını çizdi.
Costa’nın ekibine verdiği "diplomatik kanal açın" emrinin şu aşamada içerik bazlı bir müzakere ya da pazarlık niteliği taşımadığı, tamamen teknik düzeyde kısa temasları içerdiği belirtildi. Kaynaklar, bu hamlenin amacını "Doğru an geldiğinde AB’nin çıkarlarını en güçlü şekilde savunacak hazırlığı tamamlamak ve diplomatların asli görevlerini yapmasını sağlamak" olarak özetliyor.
Çift Sütunlu Strateji: Hem Baskı Hem Diyalog Zeminleri
Zirvede 27 üye ülkenin tamamının mutabakatıyla Ukrayna konusunda ortak bir sonuç bildirgesi kabul edildi. Mart 2025'ten bu yana ilk kez bu düzeyde tam bir birliktelik sergileyen liderler, mevcut Rusya yaptırımlarını 12 ay boyunca uzatma kararı aldı. Ayrıca Moskova üzerindeki ekonomik kıskacı daha da daraltacak olan 21. yaptırım paketinin vakit kaybedilmeden onaylanması çağrısı yapıldı.
Öte yandan, zirve bildirisinde AB’nin Ukrayna’da kalıcı barış için yürütülen diplomatik girişimlerdeki rolünü artırmaya hazır olduğu resmen ilan edildi. Moskova yönetimine, barış konusunda samimi bir irade göstermesi ve derhal tam ve koşulsuz bir ateşkesi kabul etmesi yönünde çağrıda bulunuldu.
Hava Sahası İhlallerine Sert Tepki ve 2030 Savunma Hedefleri
Avrupa sınırlarında tırmanan gerilim de zirvenin ana gündem maddelerinden biri oldu. Özellikle Romanya’da bir sivil yerleşim bölgesine Rus insansız hava aracının (İHA) düşmesi ve üye ülkelerin hava sahalarının ihlal edilmesi Brüksel tarafından sert bir dille kınandı.
Ukrayna savaşının Avrupa için hâlâ "varoluşsal bir tehdit" teşkil ettiğini kabul eden liderler, Birlik genelindeki savunma hazırlıklarının 2030 yılına kadar radikal bir hızla artırılmasını istiyor. Bu kapsamda üye ülkelerin savunma bütçelerini büyütmesi, NATO ile koordineli bir savunma ekosisteminin kurulması ve kıtanın "Doğu Kanadı Gözlemi" gibi sınır koruma projelerine hız vermesi kararlaştırıldı.
