Amerika Birleşik Devletleri ile Brezilya arasında bir süredir tırmanan diplomatik gerilim, Washington yönetiminin attığı son adımla yeni bir boyuta taşındı. ABD Dışişleri Bakanlığı, diplomatik vize anlaşmazlığı ve büyükelçi atama sürecindeki tıkanıklığı gerekçe göstererek Brezilya’nın Washington Büyükelçisi Maria Luiza Ribeiro Viotti’nin diplomatik vizesini iptal ettiğini açıkladı.
Kararın Gerekçesi: "Mütekabiliyet İlkesi"
Washington’da hareketli saatlerin yaşanmasına neden olan hamlenin, diplomatik mütekabiliyet esasları çerçevesinde alındığı bildirildi. ABD Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, karar sürecinin arka planında Brezilya hükümetinin geçen ay iki Amerikalı diplomata vize vermemesi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Brasilia Büyükelçisi olarak önerdiği Danny Perez’in onay sürecini askıya alması yatıyor.
Yetkililer, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva yönetimine diplomatik kanalları açması ve gerekli adımları atması adına zaman tanındığını, kararın birkaç kez ertelenmesinin ardından somut bir gelişme sağlanamayınca uygulamaya konulduğunu ifade etti.
Sınır Dışı Kararı Yok, Kapı Hâlâ Açık
Büyükelçi Viotti’nin vizesinin iptal edilmesine rağmen, diplomatın ABD’den sınır dışı edilmesine yönelik herhangi bir karar alınmadığı vurgulandı. ABD’li üst düzey yetkililer, Brezilya tarafının Trump’ın büyükelçi adayını kabul etmesi ve vizelerle ilgili gerekli düzenlemeleri yapması halinde kararın hızla geri çekilebileceğini belirterek kapıyı diplomasiye açık bıraktı.
Krizin Arka Planı
İki ülke arasındaki gerilimin fitili, Brezilya yönetiminin Trump'ın Brasilia Büyükelçisi adayı Danny Perez'in onayını 4 Ekim'de gerçekleştirilecek genel seçimler sonrasına erteleme kararıyla ateşlenmişti.
Gecikmenin yanı sıra Brezilya; ABD Dışişleri Bakanlığı Demokrasi, İnsan Hakları ve Çalışma Bürosu Asistanı Riley Barnes ile ekibindeki üst düzey bir yetkilinin ülkeye giriş vizesini reddetmişti. Brasilia kanadı, ABD’li diplomatların seçim sürecine veya Devlet Başkanı Lula’ya yönelik eleştirel müdahalelerde bulunabileceği endişesini dile getirmişti.
Washington yönetimi ise söz konusu suçlamaları kesin bir dille reddederek; ziyaretin dini özgürlükler, ifade hürriyeti ve seçim dürüstlüğü konularını kapsayan rutin bir diplomatik temas olduğunu, "seçimleri sabote etme" iddialarının hiçbir gerçeklik payı taşımadığını duyurdu.
