Dünyada artan jeopolitik gerilimler ve peş peşe gelen füze denemeleri karşısında uluslararası toplumdan kritik bir ortak adım geldi. Güney Kore, ABD ve Japonya’nın başını çektiği 40 ülke, nükleer ve balistik füze testleri ile uzay fırlatmalarına ilişkin küresel güvenlik dengelerini değiştirecek ortak bir bildiriye imza attı.
Yonhap ajansının aktardığı detaylara göre ortak açıklamada, başta nükleer silaha sahip aktörler olmak üzere tüm devletlerin, füze faaliyetlerinde şeffaflık ilkelerine uyması gerektiği altı çizildi.
En Az 24 Saat Önceden Bildirim Şartı
Yayınlanan deklarasyonda; Kıtalararası Balistik Füzeler (ICBM), Denizaltından Fırlatılan Balistik Füzeler (SLBM) ve Uzay Fırlatma Araçları (SLV) için yeni bir uluslararası standart önerildi. 40 ülke, söz konusu sistemlerin test edilmesinden en az 24 saat önce kapsamlı bilgilendirme yapılması gerektiğini vurguladı.
Önceden haber verilmeksizin gerçekleştirilen nükleer kapasiteli füze denemelerinin son derece riskli ve tehlikeli olduğu belirtilen metinde, bu tür plansız adımların çevre ülkelerin huzur ve istikrarını doğrudan tehdit ettiğine dikkat çekildi.
Hangi Bilgilerin Paylaşılması İsteniyor?
Küresel şeffaflık mekanizmasının etkin işlemesi için yapılması gereken bildirimlerin kapsamı da net bir şekilde çizildi. Buna göre fırlatma öncesinde paylaşılması gereken temel veriler şunlar olacak:
Fırlatılacak füzenin veya uzay aracının genel sınıfı ve teknik kategorisi,
Planlanan fırlatma zaman aralığı ve koordinat bazlı fırlatma bölgesi,
Testin gerçekleştirileceği yön ve menzil hattı,
Muhtemel çarpışma ve iniş alanlarını kapsayan detaylı risk haritası.
Ayrıca, sivil ve askeri ulaşımın güvenliği açısından uluslararası standartlara uygun şekilde deniz ve hava ulaşım personeline yönelik net, zamanında uyarıların yayımlanması istendi.
"Gelişimi Engellemez, Güveni Artırır"
Açıklamanın sonuç bölümünde, önerilen şeffaflık adımlarının hiçbir ülkenin savunma sanayisini veya askeri operasyonel ihtiyaçlarını kısıtlama amacı taşımadığı ifade edildi. Düzenli bildirim mekanizmalarının, taraflar arasındaki güveni pekiştireceği ve olası bir askeri tırmanma ya da "yanlış hesaplama" riskini en aza indireceği kaydedildi.
Uzmanlar, bu adımın özellikle Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde sıklıkla yaşanan habersiz füze testlerine karşı verilmiş güçlü bir diplomatik mesaj niteliği taşıdığına dikkat çekiyor.
